بهترین راه زندهداشت کیارستمی

شایسته ایرانی نیست مردهپرست خوانده شود؛ اما این جمله کلیشهای در واکنش به درگذشت عباس کیارستمی هم به اذهان خطور کرد:

یک: تا زنده بود در ایران تقدیر نشد؛ حتی بسیاری از فیلمهایش اکران نشد اما وقتی رفت، گفتند فقط او میدانست خانه دوست کجاست! و فردای رفتنش تلویزیون دو، سه فیلمش را پخش کرد!!
دو: ٢٨ اردیبهشت ١٣٧٦ تنها چند روز مانده به یکی از عجیبترین انتخابات تاریخ ایران، کیارستمی از پنجاهمین جشنواره کن، نخل طلا گرفت. روزهایی بسیار ملتهب که لابد به دولت و مدیریت سینمای وقت حق میداد فتح اورست سینمای دنیا به وسیله یک ایرانی را نادیده بگیرد و حتی از یک پیام تبریک خودداری کند (؟!)؛ عجیب آنکه یکسال بعدش یا ١٠ سال بعدترش هم هیچکس پیشقدم نشد برای او که دل در گرو مهر این خاک داشت، آیین گرامیداشتی، شایسته جایگاهش به پا کند؛ انگار هیچکس متوجه نبود او با ماندن در ایران چه اعتبار بینالمللی هنری و حتی سیاسی به سرزمین مادری میبخشد. همه دسترویدست گذاشتند و گذاشتیم تا تیتر سوزناک بزنیم: «اولین استقبال، آخرین بدرقه».
راستش این اواخر هنرمندانی رفتهاند که اجحاف دربارهشان کم نشده بود؛ حسرت کنسرتی ناقابل که حبیب محبیان با خود به خاک سرد برد و دغدغههای انساندوستانه پرویز کلانتری که بیسامان ماند. انبوه چنین رفتنهایی یادآوری میکند ما نهتنها قدرشناس هنرمندانمان نیستیم بلکه به موقعیت خاص هنر در این روزگار وانفسا هم پی نبردهایم؛ روزهایی که جهانیشدن را چون لحاف چهلتکه میدوزند و تنها فرهنگ و هنر به واسطه آفرینشهای خلاقانه بزرگانی همتراز کیارستمی میتواند تکهای از ایران به آن بدوزد. ازاینرو میاندیشم بهترین راه برای زندهداشت عباس کیارستمی، گرامیداشت استاد شجریان و همه نخبگان و بزرگانیاست که به خون جگر، پرچم هنر ایران را برافراشتهاند. کیارستمی را با رفع توقیف از فیلمها، حذف لغو از پیشروی کنسرتها و زدودن محدودیتهای عرصه نشر... عزیز بداریم. این گونه میتوان سرزمینی که او بدان مهر میورزید را در نگاه جهانیان عزت بخشید؛ سرزمینی که در آن هنرمند و اثر هنری، تابلوی ورود ممنوع نمیبیند. هفدهم فروردین تیتر این ستون شده بود «ما زرگران خوبی نبودیم»، اشاره به این نکته که قدر زرهایی چون کیارستمی و شجریان را ندانستهایم؛ باید فوری یک اصلاح تاریخی کنیم، شاید یک جراحی ژنتیکی، زیرا درد است که فردای نبودن بزرگانمان فقط بدرقهکنندگان و عزاداران شیکی باشیم.

هنرآنلاین

روزنامه شرق