فقط ١٦٧٠ روز مانده

یک : فقط هزارو ٦٠٠ روز، دقیقا هزارو ٦٧٠ روز تا ایران ١٤٠٠ فاصله داریم؛ بچه که بودیم تصورمان از این روز و این تاریخ منحصربهفرد، دور و دستنیافتنی بود؛ دوران تحصیل ما، دهه ٦٠، خاکی و خاکستری بود، اما ١٤٠٠ را رنگی میدیدیم هرچند در هالهای از ابهام؛ عین عکس رنگیای که تصویر در آن وضوح ندارد؛ به عقل نمیدانستیم، اما به دل احساس میکردیم دوران اهمیت سوقالجیشی تلفن، ممنوعیت ویدئو، محدودیت تلویزیون دوکاناله و... به ١٤٠٠ نمیرسد، در عالم بچگی احساس میکردیم اگر امروز مدیر مدرسه نوک دماغش را میبیند و برای خوشامد اولیا و مربیان زنگ هنر را دلسوزانه به معلم ریاضی وقف میکند که همه هموغمش ضرب اعداد دورقمی در دورقمی بود، از آینده و معجزهای به نام ماشین حساب روی گوشی موبایل بیخبر است یا حتی زنگ ورزش که یکیدرمیان تقدیم شیمی و فیزیک میشد تا شیرفهم شویم زکریای رازی کارهایی بسیار بزرگتر از کشف الکل کرده و... .
لازم نبود خیلی قد بکشیم تا یقین حاصل کنیم در سال موعود ١٤٠٠، دنیا برای مردمی که فرمول آب را از بر هستند یا معادله دومجهولی فیزیک بلدند، تره هم خرد نمیکند. ما رصد میکردیم که تغییرات اندیشگی و تحولات سبک زندگیمان حاصل جلسات یکسویه است یا سریال تلویزیونی، فیلم سینمایی و نون گندمی که دست مردم میدیدیم.
دو : حالا که به دوقدمی ١٤٠٠ رسیدهایم، میبینیم رنگش پریده، عکس واضح شده و از زرقوبرقش خبری نیست؛ حتما که بخشی از این تنزل واقعیت ماحصل سنوسال است؛ رؤیاها در کودکی رنگیترند و سن که از ٤٠ بگذرد، عقل میچربد به دل؛ اما درعینحال نمیتوان کتمان کرد که آقامدیره هنوز برای خوشامد اولیا و مربیان همچنان مشغول جاسازکردن ریاضی و فیزیک و شیمی در برنامه هفتگی است؛ ممنوعیتهایی رفته و موارد دیگری آمده و کسی یادش نمیآید محدودیتهای دیروز چه ریشخند شدند و این سرنوشت محتوم ممنوعههای امروز است: ویدئو همان ماهواره است، تلگرام همان فیسبوک است و گویا کسی نمیبیند در ژاپن چنین محدودیتهایی نبوده، اما سنتها و ارزشهای ملی، آیینی و فرهنگیشان پیشانینوشت سبک زندگی مردمانشان است؛ آنها برای ویدئو و ماهواره هیچگاه جریمه نشدهاند، اما هرجای دنیا ببینیشان، میفهمی ژاپنیاند حال آنکه شمار میلیونی از ما فقط شناسنامه ایرانی داریم.
سه: احتمالا با همین قیافه فرهنگی به ١٤٠٠ میرسیم؛ شلخته در اجرا و از آن بدتر نوکدماغبین در تصمیمسازی؛ و دنیا با حیرت به ما خواهد نگریست که چرا تا یک شبکه اجتماعی تازه میرسد، فیلتر میشود؟ چرا دختران در المپیکها مدال میآورند، اما از حضور در استادیومهای ورزشی محرومند؟ و دهها و صدها چرا و پارادوکسهای دیگر که زیبا نیست در عبور ایران از ١٤٠٠ همراهمان باشند؛ اما گویا هستند و بر آن تصویر رؤیایی و رنگین دوران کودکی خدشه میاندازند؛ تضادهایی که با التزام به گفتوگو، درایت، آیندهنگری و قانونمداری میتوانند نباشند، حتی در همین فاصله هزارو ٦٧٠ روز!

هنرآنلاین

روزنامه شرق