٤ماه حبس خانگی یک موزه و یک پیشنهاد

یازدهم آذر، حبس موزه بانک پاسارگاد در فرهنگستان هنر چهارماهه شد؛ این تنها موزه در تهران و بلکه ایران است که آثار هنرمندان معاصر را به صورت دائمی به تماشا دارد.
یک: یادش سبز، آقای پرویز کلانتری، به همراهی آزاده جعفریان همقدمش بودم در کوچههای روستای زیبای فشندک طالقان؛ برای خرید آب وارد بقالی شدیم، جوانکی که لهجه شیرین آذری داشت، استاد را شناخت و خواهش کرد عکسی به یادگار بگیرد؛ جوان گفت دانشجوی نقاشی است و دلش میخواهد آثار استاد را از نزدیک ببیند، اما نمیداند باید به کجا مراجعه کند؛ آقای کلانتری مهربان، نشانی خانهاش را داد و گفت: «حالاحالاها نمایشگاهی ندارم، اما چندتایی کار در خانه دارم میتوانی بیایی ببینی». و بعدترش محور گفتوگویمان این شد که چرا شهری به بزرگی تهران، حتی یک موزه دائمی برای نمایش آثار هنرمندان معاصر ندارد؟ کسی که میخواهد کارهای تناولی، آغداشلو، سپهری، یکتایی و دیگر بزرگان را ببیند باید کجا برود؟ موزه بانک پاسارگاد (پارسآریان) توانست در حد مقدورات یک بانک به این نیاز مبرم پاسخ دهد؛ در این مجموعه گرانبها هنر صد سال اخیر ایران قابلرصد است و دستکم از نخبگان هنر ایران آثاری به صورت دائمی به تماشاست که خودش اکسیژنی است برای این شهر دودگرفته.
دو: حبس چهارماهه این موزه به هر دلیلی که باشد، دستکم بيمهري به دانشجویان هنری است که اطراف خیابان برادران مظفر و مؤسسه صبا پرسه میزنند؛ پاتوق برخی از این جوانان دیدار از این موزه و بارهاوبارها نگاهکردن آثار پیشکسوتان بود؛ البته رایگانبودن موزه هم در پاتوقشدنش بیتأثیر نبود؛ غیر از این گردشگران خارجی پای ثابت تماشای این موزه بودند و یکی از مقاصد همیشگی اتوبوسهای گردشگران، پلاک ١٣٥ این خیابان سنگفرششده بود.
سه: در این چهار ماه با وجود همهگونه اطلاعرسانی رئیس فرهنگستان هنر و حتی وارددانستن اتهامات دزدی، فریب هنرمندان، تقلب و... حتی برای یکی از آثار این گنجینه یک نفر مدعی هم پیدا نشده است و برعکس، چهرههای شناختهشده هنر از طریق رسانهها اعلان کردند خودشان کار به موزه فروختهاند.
چهار: شرکت پارسآریان نمونههایی از قراردادهای اجاره مؤسسه صبا در سالهای مختلف را برای رسانهها ارسال کرده که روی سربرگ هستند و نشان میدهند آنها از سال ١٣٨٧ تا امروز سالانه چندصدمیلیون تومان به فرهنگستان هنر اجاره گالری پرداختهاند؛ جالب است که ٢٥ مرداد، خبرگزاری تسنیم در گزارشی با تیتر «آیا فرهنگستان هنر حق توقیف آثار را داشته است؟ +اسناد» بنا بر همین اسناد در همان لید مطلب مینویسد: «این اسناد بهخلاف صحبتهای رئیس فرهنگستان هنر است و ظاهرا او حق توقیف آثار را نداشته است». درواقع اکنون موزه بانک پاسارگاد چهار ماه است در مکانی که ماهانه ٢٥میلیون تومان بابت آن اجاره پرداخت کرده، در حبس است.
پنج: راستش هیچ خیریتی در حبس موزه بانک پاسارگاد نبود و تازه آسیبهای جدی و هولناکی هم رساند؛ سرمایههایی را که در حال مطالعه برای ورود به عالم هنر بودند دچار تردید کرد و از آن بدتر رئیس فرهنگستان هنر که به جهت شعرهایش احترامی داشت، رویهای را در پیش گرفت که ٦٠٠ هنرمند در نامهای به رئیسجمهور از تهمتهای اثباتنشده و ادبیات غیرفرهنگی او شکوه کردند؛ بماند که تا امروز رئیسجمهور، شورایعالی انقلاب فرهنگی و حتی اعضای پیوسته و وابسته فرهنگستان هنر که باید پاسخگوی عملکرد فرهنگستان هنر باشند، بابت این سلسلهتوهینها از هنرمندان عذرخواهی نکردهاند.
شش: قوه قضائیه و دادگاه، سرنوشت ادعاهای رئیس فرهنگستان هنر را روشن خواهند کرد، تا آن روز پیشنهاد میکنم درهای این موزه که حالا شهرتی چند چندان هم یافته، روی مردم گشوده شود تا هم بیم جامعه هنری از تخریب آثار از بین برود و هم علاقهمندان فرصت تماشای آن را بیابند؛ خوشبختانه فرهنگستان هنر از نظر حراست و نگهبانی مجهز است و دیدار مردمی از موزه، خللی در رسیدگی به پرونده آن ایجاد نمیکند.

ایران آرت

روزنامه شرق